U weet het ondertussen: bij de sluiting van de kerncentrales zijn er andere bronnen van energie nodig. Een nieuwe STEG-centrale (SToom En Gas) op de site van de oude Electrabel-centrale in Vilvoorde wordt cruciaal, blijkt nu. Sinds de aankondiging van de bouw volgt Vlam de plannen met kritische aandacht. Het begint op 18 februari 2021 wanneer er een eerste infovergadering georganiseerd wordt door de gemeenten Vilvoorde en Grimbergen.

Waarom werd Zemst niet expliciet op de hoogte gebracht?

Zemst is niet “betrokken” want het terrein van de centrale ligt niet op het grondgebied van Zemst. Klopt, maar de overheersende windrichting in Vlaanderen is zuid/zuid-west: de uitstoot van de centrale komt dus grotendeels over onze gemeente. We mogen dus wel stellen dat we een belanghebbende partij zijn.

Op 23 maart 2021 vernemen we via de media dat de stad Vilvoorde een voorwaardelijk gunstig advies voor een omgevingsvergunning geeft voor de bouw en exploitatie van een nieuwe STEG-centrale. De gemeente Grimbergen heeft bijkomende vragen en ondertussen is er ook het zogenaamde “stikstofarrest” waarbij een rechter de vergunning voor de uitbreiding van een kippenstal vernietigde omwille van te veel stikstof productie.

Dus kwam er in de maand mei een nieuw openbaar onderzoek en een nieuwe infoavond, waarbij door Engie informatie werd toegevoegd aan hun verzoek maar er geen wijzigingen aan de inhoud werden gedaan. Vlam-bestuursleden volgden deze infoavond. Wat ook opviel was dat er op de vele vragen over de impact op de omgeving telkens erg algemene of zelfs geen antwoorden kwamen. Zo werd er o.a. geen afdoend antwoord gegeven op de vraag hoe, wanneer en door wie de uitstoot van de gascentrale zou gemeten worden. Bovendien was duidelijk tijdens deze infoavonden dat Engie slechts zal overgaan tot het “afvangen” van uitstoot wanneer dit “economisch haalbaar” is. De definitie van wanneer het “economisch haalbaar” is voor Engie werd niet verduidelijkt. Wel werd geantwoord dat de stockage en afvoer van afgevangen CO² niet tot het domein van Engie behoort en met de betrokken instanties moet bekeken worden.

Engie gaat er prat op dat de nieuwe STEG-centrale “futureproof” is met een technologie die geschikt is voor groene brandstoffen. Dat scenario is bemoedigend maar is niet voor de nabije toekomst.

Wat is de impact van deze STEG-centrale op de omgeving? Om u een idee te geven waarom we bij Vlam toch ongerust zijn:

  1. De neerslag van polluenten

De simulatie uit het milieueffectrapport (MER p. 428) toont duidelijk dat het neerkomen van de stikstofoxiden vooral onze gemeente Zemst treft.

U kan het milieueffectrapport (MER) vinden op de MER-dossierdatabank van het Departement Omgeving. In de zoekfunctie vult u als dossier het nummer PR3303 in. Vervolgens kan u via “Meer info” het goedgekeurde MER downloaden.

De simulaties voor ammoniak en zwaveldioxide tonen hetzelfde beeld, de overheersende wind voor onze regio is zuid/zuid-west. Helaas voor Zemst zijn we dus het gebied met het meeste risico voor het neerkomen van polluenten uit de centrale van Vilvoorde.

De CO (koolstofmonoxide) uitstoot (MER p. 443), concentratie bij volle capaciteit, gaat nog veel verder maar kan afgevangen worden, tijdens dat proces komt evenwel extra stikstof vrij. Zoals eerder vermeld is het ook niet zeker dat Engie bereid is om het afvangen van CO² te voorzien.

Ondertussen wordt door verschillende bronnen bevestigd dat de centrale vrijwel zeker een hele tijd op volle kracht zal draaien, niet enkel in de winter zoals aanvankelijk werd gecommuniceerd.

  1. Afvoerdebiet

Voor de koeling van de centrale gaat de voorkeur van Engie uit naar herbruik van de bestaande koeltorens. Hierbij gaat de lozing van het bedrijfsafvalwater en koelwater in het zeekanaal. Op vraag van de gemeente Grimbergen wordt ook de aerocondensor als alternatief onderzocht. Wij vertrouwen erop dat de effectbeoordeling door de Vlaamse Milieu Maatschappij (VMM) zal gevolgd worden.

  1. Geluid

Zowel de koeltorens (vallend water) als de inlaat van de gasturbine, de transformatoren en de motoren in open lucht kunnen voor geluidshinder zorgen. Volgens modelberekeningen van Sertius (auteur MER) zal het effect echter niet boven de wettelijke geluidsnormen gaan. Er worden geluidsreducerende maatregelen voorzien zoals een geluidsscherm van 7 meter hoog, geluidsdempende matten voor het koelwater en akoestische omkasting van de overige geluidsbronnen.

  1. Natuurgebied

Het natuurgebied Dorent-Nelebroek (met Europees beschermde fauna en flora) ligt op 900m ten noord/noordoosten van de centrale en zal het meest onder druk staan van emissies. De verzurende en vermestende deposities kunnen nefast zijn voor een gebied waar nu al een overschrijding gemeten wordt van de kritische depositiewaarde (KDW). Het risico op verstoring van de opgebouwde habitat is dus zeer reëel.

Dat er moet gemeten worden en zeker moet gestreefd worden naar een optimale bescherming van onze inwoners en fauna en flora is nochtans voor iedereen duidelijk. In de verslagen van de omgevingsambtenaar van Vilvoorde wordt gesteld dat de impact op de gezondheid in een regio die al verzadigd is uiteraard negatief blijft bij de uitbating van de gascentrale.

Vlam pleit voor duidelijke en vooraf bepaalde maatregelen die noodzakelijk zijn bij het overschrijden van kritische depositiewaarden ad hoc en niet op basis van vooropgestelde jaarvrachten.

Komt de centrale er nu?

We hebben geen glazen bol maar wel enkele feiten:

  • De provincie Vlaams-Brabant en Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir weigerden de vergunning voor de bouw van de centrale.
  • Van alle centrales die voorgesteld werden heeft Vilvoorde de beste bestaande infrastructuur (aansluiting gas, aansluiting kabelnetwerk, koeltorens…), daardoor blijft deze centrale favoriet bij Engie en de overheid.
  • De subsidies voor deze centrale werden al goedgekeurd.
  • De federale minister van Energie Tinne Van der Straeten gaf begin december een “technische briefing” waar werd bevestigd dat men de centrale wil “redden”. Enerzijds is er het idee om Engie een nieuwe aanvraag te laten indienen waarbij de cijfers rond de stikstof uitstoot beter onderbouwd zijn. Anderzijds is er een piste om de centrale te laten overkopen door een concurrent van Engie en deze mits een “reparatie-veiling” toch te financieren. Alleen al van het taalgebruik worden we ongerust, nergens komt de bezorgdheid over de omgeving nog ter sprake!

We gaan dit dossier nauwgezet blijven opvolgen.

Eind december 2018 sloot het zwembad Heide in Hofstade. Een renovatie was niet meer mogelijk volgens Sport Vlaanderen. Het nieuwe Zemstse gemeentebestuur maakte begin 2019 afspraken met Kapelle o/d Bos en Vilvoorde om de Zemstenaren tegen lokaal inwonerstarief te kunnen laten zwemmen in de zwembaden ’t Zeepaardje in Vilvoorde en De Druppelteen in Kapelle-op-den-Bos. De schoolkinderen kunnen intussen terecht in het zwembad Geerdegemvaart in Mechelen. De gemeente Zemst financiert hier de vereiste bijkomende en tijdelijke kleedkamers.

In onze regio is er een sterke behoefte aan een nieuw zwembad voor het schoolzwemmen, recreatief zwemmen en voor zwem- en triatlonclubs. Daarom voorziet het nieuwe gemeentebestuur, met Vlam in de meerderheid, in het meerjarenplan 2020-2025 een behoorlijk bedrag om hier mee werk van te maken. Daarmee maakt Vlam ook meteen werk van één van haar verkiezingsthema’s bij de gemeenteraadsverkiezingen in oktober 2018, namelijk een nieuw zwembad voor de Zemstenaren.

 

Zwemwater is prioritaire actie

Het dossier “zwemwater” is dan ook een prioritaire actie in de meerjarenplanning. In een eerste stap gaat de gemeente Zemst in samenwerking met de gemeente Boortmeerbeek en Sport Vlaanderen een haalbaarheidsstudie laten uitvoeren voor de bouw van een nieuw multisportcomplex met overdekte zwembaden in het Sport Vlaanderendomein in Hofstade nabij de site van het oude openluchtzwembad. Deze studie moet midden 2021 klaar zijn.

 

Samenwerking noodzakelijk

Deze drie partners gaan samen bekijken wat de mogelijkheden zijn voor een multisportcomplex met onder andere een olympisch zwembad (50m) en een 25 meterzwembad. Ook de inplanting van een eventuele wavegarden (een infrastructuur om te golfsurfen) en een kabelskibaan wordt onderzocht. Een studiebureau moet de haalbaarheid, de financiële impact en mogelijke samenwerkingsverbanden in kaart brengen voor het optrekken van een dergelijk complex op het domein van Sport Vlaanderen Hofstade. Ook moet het prachtige oude openluchtzwembad geïntegreerd worden als waardevol erfgoed.

Op één van onze thema-affiches tijdens onze verkiezingscampagne stond te lezen “Trek de stop niet uit het zwembad”. Hiermee bond Vlam de kat de bel aan. Amper 4 maanden na de eedaflegging van de verkozenen, zorgde de nieuwe coalitie (n-va, Vlam, Groen en sp.a) dat de Zemstenaar opnieuw kan zwemmen binnen een aanvaardbare afstand buiten Zemst. Met Kapelle o/d Bos en Vilvoorde werden afspraken gemaakt dat de Zemstse bevolking er terecht kan tegen lokaal inwonerstarief. Op eenvoudig vertoon van je identiteitskaart betaal je als Zemstenaar het verminderd tarief. De gemeente Zemst past het verschil bij. De schoolkinderen kunnen terecht in Mechelen waar intussen de nodige vergunningen bekomen werden om bijkomende kleedkamers te voorzien. 

Aan een definitieve zwemoplossing wordt intussen verder gewerkt.

In december 2007 werd het RUP 7 RWZI (Rioolwaterzuiveringsinstallatie) Hofstade goedgekeurd door een meerderheid van de gemeenteraad niettegenstaande er 69 gefundeerde bezwaren waren. Vlam keurde dit RUP (ruimtelijk uitvoeringsplan) niet mee goed. De problemen die toen werden aangekaart zijn 11 jaar later nog altijd een feit!

Het constante geluid van de waterzuiveringsinstallatie is niet alleen irritant maar is zelfs hoger dan de toegelaten normen. Experten deden metingen die telkens uitkwamen boven de toegelaten norm, die op zich al veel te hoog is om van “niet storend” te kunnen spreken. Kortom deze situatie is niet leefbaar voor de buurtbewoners. Nergens in Vlaanderen heeft Aquafin een waterzuiveringsinstallatie zo dicht bij woningen gebouwd dan in Hofstade. Vlam heeft 11 jaar geleden alternatieve locaties voorgesteld maar helaas de toenmalige meerderheid (= huidige meerderheid) vond dit niet belangrijk. De Vlam-fractie vraagt dan ook dat het College van Burgemeester en Schepenen onmiddellijk optreedt en Aquafin oplegt de nodige maatregelen te laten nemen opdat eindelijk de rust kan terugkeren voor de buurtbewoners. De gemeente kan optreden of laten optreden tegen overtredingen.

Gemeenteraad van 13 september

Vlam zette een bijkomend agendapunt op de dagorde van de gemeenteraad van 13 september. Ter zitting beloofde de burgemeester contact op te nemen met Aquafin en uiterlijk 24 september een antwoord mee te delen. Tot op heden hebben nog niets gehoord van de burgemeester!

Na meer dan 15 jaar wachten werd eindelijk de Hoogstraat aangepakt om de riolering te ontdubbelen en de straat deftig aan te leggen. Erg veel huizen in deze straat liepen door de jaren heen grote schade op door de trillingen van het slechte wegdek. Bewoners hebben jaren actiegevoerd en Vlam bracht dit dossier meermaals op de tafel van de gemeenteraad. Voor dergelijke werken is er een centrale werfplek nodig waar onder andere grond en beton worden af- en aangevoerd. Grond werd er gezeefd en beton gebroken met een mobiele breekwerf. Voor een dergelijke werfplek moet een vergunning afgeleverd worden door de burgemeester. Deze laatste leverde een vergunning af om de werf op enkele meters van de woningen te laten inplanten en dit voor ongeveer twee jaar!

Bewoners worden gepest!

Vele bewoners vragen zich af of de burgemeester bewust een dergelijke vergunning aflevert naast hun woningen? Het is inderdaad niet te vatten dat een burgervader een vergunning voor dergelijke werfplek aflevert te midden van een woonstraat. Het regende klachten over onhoudbare trillingen, stof, lawaai en dit alles van ’s morgens voor 6u tot vaak heel laat meermaals zelfs tot een stuk na 22u. Vlam-mandatarissen zijn zelfs ’s avonds om 22u30 ter plekke gaan kijken!

Vlam vroeg verplaatsing van de werf buiten woonzone

Omdat de bewoners geen gehoor kregen bij de burgemeester die verantwoordelijk is voor deze vergunning vroegen ze Vlam om hulp. Maar helaas de burgemeester heeft niet de minste beleefdheid om zelfs maar te antwoorden op onze vele emailberichten met als vraag de werf te verplaatsen naar een andere plek. Nochtans mag een bestuur geen bestuursdaden stellen die burgers onnodig stresseren of irriteren. De heer Coopman trekt zich daar blijkbaar niets van aan. Ongelooflijk maar waar.

Burgemeester en gevolg ging lopen op infovergadering

Op 30 augustus jongstleden had er een infovergadering plaats over fase 2 van deze werken. Fase 2 begon echter 4 dagen na de infovergadering! De burgemeester en zijn cd&v-schepenen waren aanwezig maar op het ogenblik dat de presentatie gedaan was en de mensen uit het publiek (bewoners van Hoogstraat, Beekveldstraat, Kleempoelstraat, Lindestraat, Kleine Lindestraat en Grote Molenweg) mochten vragen stellen, stapten Bart Coopman en de cd&v schepenen op. De aanwezigen konden hem zelfs niet vragen waarom hij die vergunning afleverde vlak naast hun woning.

Gemeenteraad van 13 september

Vlam zette een bijkomend agendapunt op de dagorde van de gemeenteraad van 13 september. Tijdens de infovergadering op 30 augustus deelde de nieuwe aannemer mee dat er geen breekwerken meer zullen gebeuren maar dat de centrale werf zal blijven liggen. De werken zullen minstens nog tot eind 2019 duren waardoor het onverantwoord is om de centrale werf al die tijd in de onmiddellijke buurt van de langsbewoners te laten liggen. Vlam vroeg de stemming op de gemeenteraad van 13 september om onmiddellijk het nodige te doen om de centrale werf te verplaatsen. Helaas de meerderheid zag dit niet zitten!